Aanpak eenzaamheid.nl
één plek, alle informatie

FAQ of: veelgestelde vragen

Hier treft u de meestgestelde vragen aan rond de aanpak van eenzaamheid. Eerst over het VWS-programma Eén tegen eenzaamheid, daarna over kosten en baten en tot slot 'overige' vragen'. Staat uw vraag er niet bij? Laat een bericht achter of neem direct contact met me op via info@hugovandenbeld.nl of 06-81715500.


VWS-programma Eén tegen eenzaamheid

Hoe lang duurt het programma?

Het VWS-programma duurt in elk geval vier jaar: van 2018 tot en met 2021. Voor de jaren daarna is jaarlijks ook structureel budget beschikbaar, dus de aandacht voor eenzaamheid houdt na 2021 niet op. Wie kunnen zich aanmelden voor het programma?

Het programma staat open voor twee soorten partijen:

  • elke gemeente in Nederland kan zich kosteloos aanmelden voor het ondersteuningsprogramma;
  • landelijke bedrijven, organisaties en overheden die kunnen bijdragen aan het verminderen van eenzaamheid onder ouderen kunnen zich aanmelden voor de Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. Criteria: deelnemers zijn landelijk actief en/of hebben een landelijke uitstraling waardoor ouderen uit het hele land hun vestiging kunnen bezoeken; medewerkers en vrijwilligers komen in contact met ouderen én partijen zijn bereid om minimaal twee jaar de handen ineen te slaan.

Wat zijn de voordelen van deelname aan het programma?

Als u als gemeente deelneemt aan het VWS-programma Eén tegen eenzaamheid werkt u samen met VWS aan de aanpak van eenzaamheid. U kunt gebruik maken van 64 uur kosteloze inzet van een adviseur, de toolkit van VWS, communicatiematerialen en u bent verbonden met het netwerk van andere gemeenten. Tot slot krijgt u directe uitnodigingen voor inspiratiebijeenkomsten.

Waarom richt het programma zich nadrukkelijk op ouderen?

Het VWS-programma richt zich op ouderen omdat dit één van de grootste risicogroepen is. Met de vergrijzing in zicht is het daarom extra belangrijk om eenzaamheid onder ouderen te voorkomen en verminderen. Overigens staat het gemeenten vrij om zelf eigen keuzes te maken en kunnen ze zich dus ook op andere doelgroepen richten. Dat gebeurt in vrijwel alle gemeenten.

Hoe kan ik als maatschappelijke organisatie of ondernemer gebruik maken van het VWS-programma?

U kunt gebruik maken van de landelijke aandacht die voor eenzaamheid wordt gegeneerd. Als u een landelijke partij bent, dan kunt u zich bovendien aansluiten bij de Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. Voor lokale, regionale of provinciale organisaties kunt u de gemeenten in uw werkgebied vragen om zich bij het VWS-programma aan te sluiten, om op die manier de lokale aanpak te versterken. Uiteraard kunt u als organisatie uw eigen aanbod tegen eenzaamheid verbeteren via bijvoorbeeld de Movisie Verbetertool Eenzaamheid (hoewel strikt genomen geen onderdeel van het VWS-programma).

Waar kan ik meer informatie krijgen over het VWS-programma?


Kosten en baten

Wat levert de lokale aanpak van eenzaamheid op?

De lokale aanpak van eenzaamheid heeft als doel om de kwaliteit van leven voor veel inwoners (sterk) te verbeteren. Het kan voor hen daarnaast gezondheidswinst en een langere levensverwachting opleveren. Daarnaast zullen maatschappelijke kosten dalen of uitgesteld worden. Denk daarbij aan minder kosten voor Wmo-voorzieningen, voor de (bijzondere) bijstand en integratie. Uiteindelijk kan de lokale aanpak van eenzaamheid bijdragen aan een meer zorgzame samenleving; en díe opbrengsten zijn van onschatbare waarde.

Wat kost de lokale aanpak van eenzaamheid?

De kosten voor de lokale aanpak van eenzaamheid hangen sterk samen met de gemeentelijke ambities en de strategie om eenzaamheid tegen te gaan. Er bestaat nog geen uitgewerkte ‘standaard’-businesscase. De gewenste integrale aanpak vraagt binnen en buiten de gemeente de nodige inzet. Wilt u als gemeente effectief en daadkrachtig zijn, dan gaat het al snel om minimaal 1 fte voor programma- en netwerkmanagement, exclusief communicatie-advies en secretariële/administratieve ondersteuning. Bij heel kleine gemeenten kan dit wellicht met minder, bij grotere gemeenten is al snel (veel) meer inzet nodig. Deze inzet is exclusief de kosten voor publiekscampagnes, trainingen en andere personele en materiële kosten. Op termijn kunt u overigens rekening houden met inverdieneffecten door o.a. minder of later gebruik van Wmo-voorzieningen en uitgaven voor (bijzondere) bijstand, integratie en schuldhulpverlening.

Hoe moeten wij de kosten voor de lokale aanpak van eenzaamheid betalen?

De bestrijding van eenzaamheid past binnen de Wmo. U kunt dus middelen vrijmaken uit het gemeentelijke Wmo-budget. Het is ook goed om te weten dat vanuit het Interbestuurlijk Programma (IbP) extra middelen naar gemeenten zijn uitgekeerd voor twaalf iconische, ‘programmatische’ thema’s. Eén van die thema’s gaat over mensen die te maken hebben met eenzaamheid. Uiteraard kunt u als gemeente binnen uw beleids- en budgetvrijheid zoveel middelen beschikbaar stellen als u zelf wilt.


Overige vragen

Is het niet beter over ‘ontmoeting’ te spreken in plaats van de negatieve term ‘eenzaamheid’ te gebruiken?

Dit is een vraag die vaak voorkomt. Want door programma’s en activiteiten in het perspectief van ‘eenzaamheid’ te plaatsen, krijgen ze vaak een negatieve associatie. Dat willen mensen graag niet. Aan de andere kant: het is belangrijk om het taboe op eenzaamheid geleidelijk te doorbreken. Dan is het weer belangrijk om het ‘beestje bij de naam’ te noemen. Aan u de keuze of wellicht: beide benaderingen combineren?

Hoe kan het effect van de aanpak van eenzaamheid worden gemeten?

Eens per vier jaar vindt een landelijke gezondheidsmonitor van GGD’en, RIVM en CBS plaats. De jongste monitor is van 2016. De eerstvolgende is staat gepland voor 2020. Daarnaast kunt u op lokaal niveau eigen metingen uitvoeren. Maar dit is ingewikkelde en/of kostbare materie als u het valide en betrouwbaar wilt doen. Gemeenten zijn vaak nog niet zover, zoals ook blijkt uit een bijeenkomst over meten en monitoren van Movisie.

Moeten we nog rekening houden met bijzonderheden?

Geloofwaardigheid bij de uitvoering van plannen is altijd belangrijk, oftewel: zélf het goede voorbeeld geven. Dit betekent voor de aanpak van eenzaamheid: altijd goed bereikbaar voor eenvoudig contact met en vanuit het programma, ruimte voor aandacht voor ‘de mens’ en het vermijden van bureaucratie en regels.

Mijn vraag staat er niet bij. Wat kan ik doen?

Laat  een reactie achter of neem direct contact op met mij via info@hugovandenbeld.nl of 06-81715500.