Zo pakken gemeenten eenzaamheid aan

Een nieuwe rapportage laat nauwkeurig de inzet tegen eenzaamheid van zestien verschillende gemeenten zien. Dit artikel biedt overzicht, zodat u zich kunt laten inspireren door deze voorlopers. Ook kunt u met dit overzicht makkelijk contact leggen om ervaringen uit te wisselen.

 

Onderzoek

Sommige gemeenten hebben met bovengemiddelde eenzaamheid te maken. Deze gemeenten kregen daarom in 2018 eenmalig een extra uitkering van het Rijk. De resultaten van deze extra gelden zijn nu bekendgemaakt in een rapport van Movisie, dat half januari 2020 naar de Tweede Kamer is verzonden. Aanpakeenzaamheid.nl zet de uitkomsten van dit onderzoek op een rij, met eerst enkele conclusies uit het overzicht.

 

Vergelijkbare activiteiten

Het onderzoek toont aan dat de aanpak van gemeenten verschilt. Maar er zijn ook activiteiten die meerdere gemeenten oppakken. Het gaat om de volgende inzet:

  • publiekscampagnes: communicatie om eenzaamheid bespreekbaar te maken en de omgeving er bewust van te maken. De gemeentes die dit (gaan) doen zijn: Den Haag, Dordrecht, Heerlen, Lelystad, Leeuwarden, Rotterdam, Terneuzen en Westerveld;
  • trainingen: trainingen voor professionals en vrijwilligers om hen te leren de signalen op te pakken en hoe te handelen. Daarnaast worden er trainingen gegeven aan eenzame mensen om hen te helpen zelf aan hun eenzaamheid te werken. De gemeenten die in trainingen hebben geïnvesteerd hebben zijn: Dordrecht, Heerlen, Haarlemmermeer, Roermond en Rotterdam;
  • de Compaan: meerdere gemeenten doen ervaring op met de seniorentablet ‘Compaan’. Het gaat om Delft, Haarlemmermeer en Westerveld.

 

Opvallende inzet

Veel inzet van gemeenten is algemeen en/of lokaal (overigens niet minder belangrijk!), gericht op bijvoorbeeld het ontwikkelen van een netwerk, het ondersteunen van lokale initiatieven, het doen van onderzoeken, het organiseren van  bijeenkomsten en inzet voor de Week tegen eenzaamheid. Een paar zaken springen eruit, die wellicht voor andere gemeenten goed zijn om te kennen:

  •  in Amsterdam is een checklist voor verlening van subsidies gemaakt;
  • in Amsterdam is de tool Wegwijs in de aanpak van eenzaamheid gemaakt, die helpt bij het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten (zie ook dit artikel);
  • in Delft is aandacht voor een online wijkagenda; zoiets is relevant om mensen makkelijk en snel te informeren over alles wat er in hun buurt gebeurt;;
  • in Haarlemmermeer wordt ervaringen opgedaan met een digitale sociale kaart; dat is belangrijk om het aanbod rond eenzaamheid makkelijk en snel bij verwijzers en gebruikers te bekend te maken.

 

Inzicht en overzicht

Hieronder staat de inzet van alle onderzochte gemeenten in één overzicht, op alfabetische volgorde genoemd. Met daarbij hun belangrijkste inzet, onderverdeeld naar inzet die al uitgevoerd is, en inzet die nog gepland staat. In de laatste kolom staan bijzonderheden. Bij een aantal gemeenten kunt u op de naam van de gemeente klikken, om direct naar de informatiepagina van deze gemeente op Eentegeneenzaamheid.nl te gaan, of een andere relevante pagina. Vaak staan daar contactgegevens, zodat u makkelijk contact kunt leggen voor het uitwisselen van ervaringen. Komt u er niet uit? Neem gerust contact met me op, dan help ik u te verbinden met de betreffende gemeente.

Gemeente Gedaan Gepland Bijzonderheden
Amsterdam

Stimuleren van experimenten

Checklist subsidieaanvragen en Tool ‘Wegwijs in de aanpak van eenzaamheid’

Netwerk en Week tegen eenzaamheid

  Richt zich op alle leeftijden
Baarn

Plan van aanpak en projectleider

Week tegen eenzaamheid

Opzetten van een signaleringspunt Signaleringspunt i.s.m. gemeente Soest
Delft

Cursussen ‘Grip en Glans

Online wijkagenda

Week tegen eenzaamheid

Experimenteren met de Compaan

Aanpak onder lokaal gezondheidsbeleid

Week tegen eenzaamheid’ is hier ‘Tien dagen van ontmoeting’.

Den Haag

Ontwikkelen handelingsperspectief, voorspelmodel en persona’s voor specifieke wijkaanpak

Publiekscampagne

  Actieplan wordt ‘Met zijn allen niet alleen’ 
Dordrecht

Publiekscampagne

Ondersteunen initiatieven

Cursussen ‘Grip en Glans

Trainen in signaleren van en handelen bij eenzaamheid

Verbeteren cursussen

Inzetten op regulier maken van succesvolle aanpakken  
Gorinchem

Week tegen eenzaamheid

Promoten activiteiten

Uitbreiden projecten

Evalueren met vrijwilligers

Cursussen aanbieden

Project richten op netwerkversterking

 
Haarlem

Werkgroep bereiken migrantenouderen

Film over eenzaamheid jongeren

Trainen van professionals en vrijwilligers

Nieuwe en meerjarige initiatieven ondersteunen  
Haarlemmermeer

Lanceren alliantie ‘Samen tegen Eenzaamheid’

Week tegen eenzaamheid

Effectonderzoek  Compaan

Ontwikkelen training voor bedrijven, supermarkten, ondernemers

Digitale sociale kaart

‘Kijk in de wijk’-bijeenkomsten voor professionals

Train-de-trainer ‘Creatief leven’

Trainen van bedrijven, supermarkten, ondernemers

Zoeken ambassadeur alliantie tegen eenzaamheid

 
Heerlen

Week tegen eenzaamheid

Europees project dat werkt met ‘social impact bonds’

Trainen ouderenconsulenten en vrijwilligers

Opzetten lokaal meldpunt eenzaamheid

Week van verbinding

Inventariseren behoefte op wijkniveau

Publiekscampagne

Onderdeel van regionale samenwerking met Kerkrade, Landgraaf, Valkenburg en Sittard-Geleen
Leeuwarden

Startnotitie

Honoreren 6 projecten  

Verbeteren bereik van activiteiten en initiatieven

Buurtbijeenkomsten voor samenwerken

Uitvoeren 6 projecten

Samenwerking  versterken

Bijstellen startlessen op basis van geleerde lessen

Communiceren rondom doorbreken taboe en aanbod

Cultuur staat centraal in de aanpak van Leeuwarden
Lelystad

Theaterproductie voor en door jongeren bespreekbaar maken eenzaamheid

Bijeenkomst voor vrijwilligers

Project ondersteuning eenzame ouderen langer thuis wonen

Publiekscampagne

Samenwerkingsverband cultuur

Werkgroep middengeneratie

Organiseren campagne doorbreken taboe

Richt zich op jongeren, de middengeneratie en ouderen

Aandacht voor speerpunt binnen aanpak Positieve Gezondheid

Roermond

Projectleider

Bijeenkomst bewoners

Gesprekken met kernpartners, opstarten zelfsturend netwerk

Train-de-trainer

Week tegen eenzaamheid

Verbeteren kwaliteit bestaande activiteiten, voorzieningen en initiatieven

Samenwerking tussen professionals verbeteren

Richt zich op 75-plussers
Rotterdam

Inzetten hoogleraar bij lerende gemeenschappen

Project zingevingsvragen

Publiekscampagne

Ondersteunen jongerennetwerk gericht op ouderen, asielzoekers en jongeren

Benutten talenten ouderen

Training migrantenouderen

Wijkrapportages en onderzoek naar nieuwe vorm van welzijnswerk

Congrestival Ouder en Wijzer

   
Schiedam

Uitbreiden doelgroep project ‘Welzijn op recept’

Uitvoeren huisbezoeken

Ontwikkelen persona’s voor specifieke wijkaanpak

Interventie ontmoeten oudere migranten

   
Terneuzen

Publiekscampagne

Gesprekken met stakeholders

Inventariseren duurzame verbeterslag aanpak eenzaamheid

   
Westerveld

Project met Compaan

Projecten samen eten en koffietafel

Onderzoeken

Publiekscampagne

Verkenning rondom vraagstuk vervoer

 

Tot slot

Hopelijk helpt dit overzicht voor inspiratie en informatie voor uw eigen aanpak van eenzaamheid. Hebt u aanvullingen, vragen of opmerkingen? Laat ze me gerust weten via info@aanpakeenzaamheid.nl of het contactformulier

Met dank aan Marleen van den Broek van Van Loveren en Partners.