Er is nog te weinig bekend over de werking van activiteiten om eenzaamheid bij ouderen tegen te gaan. Daarom hebben tientallen projecten in ons land subsidie gekregen. Bekijk hier het eerste overzicht en een analyse van deze projecten, en ontdek waarmee we in Nederland straks onze aanpak gaan verbeteren.

Meer inzicht nodig in effectieve aanpakken

Via de Rijksoverheid en ZonMw zijn sinds september 2019 subsidies beschikbaar gesteld voor bestaande en nieuwe lokale initiatieven die zich richten op het voorkomen en verminderen van eenzaamheid bij ouderen. Dit is gedaan omdat de Wetenschappelijke Advies Commissie (WAC) van het Actieprogramma Eén tegen eenzaamheid constateerde dat er nog onvoldoende goed onderzoek is dat aantoont welke aanpak onder welke omstandigheden het meeste effect heeft.

Overzicht van 41 projecten

Inmiddels is duidelijk welke projecten en activiteiten subsidie hebben gekregen. Alle projecten met een beschrijving staan hieronder in één overzicht (peildatum: 30 april 2020) met de (verkorte) naam, plaats, essentie en soort. De omschrijving en indeling zijn een eigen inschatting en interpretatie. Het doel van deze ordening is het totaalbeeld te kunnen begrijpen. Hieronder de tabel, of ga via deze link direct verder naar de feiten en analyse.

NaamPlaatsEssentieSoort 
VR-brillenMeierijstadLaten ervaren wat dementie is voor meer begripbegrip
TsezameKerkradeBemiddeling van ouderen tot koppels voor activiteitenbemiddeling
Het beste van KampenKampenSamen met 75-plussers culturele activiteiten organiseren.cultuur
BuurtBLIKHeemstede75-plussers maken films over andere ouderen.cultuur
Spelen met TijdAmsterdamImprovisatiecursus voor eenzame 75-plussers.cultuur
Tijd van je levenWest-BrabantCulturele activiteiten en ontmoeting via workshops en eindpresentatie.cultuur
Verborgen SchattenAmsterdamInteractieve voorleessessies waarin literatuur centraal staat.cultuur
Danspaleis RotterdamDansmiddag, herinneringen ophalen via muziek en nieuwe ontmoetingen.cultuur.
De TaalverenigingAmsterdamTrainingsgroepen met taalactiviteiten voor ouderencultuur
Who is there?OnbekendCommunicatieplatform voor eenzame mensen en betrokken medemensen.digitaal platform
SamenKracht.nuDen HaagDialoogbijeenkomsten voor ouderengespreksvoering
Alleen is maar alleen 2.0Capelle aan den IjsselMaatjesproject met speciale groepsbijeenkomsten.maatjes
Blijf je nog even?Den HaagGespreksmaatjesmaatjes
Wijkgericht vriendschappelijk huisbezoekUtrechtWerving en scholing, koppeling aan deelnemers en helpen vergroten netwerk.maatjes
Koffietijd Online - TaalmaatjesOnbekendSenioren en taalstudenten voeren videogesprek en ontmoeten elkaar eens per maandmaatjes
Meetinstrument Het Goede GesprekRotterdamMeetinstrument om de betekenis van gesprekken in beeld te brengenmeetinstrument
Gouda tegen eenzaamheidGoudaStraattafels voor ontmoeting in de openbare ruimte en bezoekteams met jongeren.ontmoeting
Zondagsociëteit TilburgOrganiseren van creatieve en educatieve activiteiten, specifiek op zondag.ontmoeting
Koffietijd Berkel-EnschotWekelijks koffiemoment, inclusief vervoer en begeleiding.ontmoeting
Souvenirs uit andere tijdenUtrechtVerhalentafel rond thema's die iedereen meemaakt.ontmoeting
Ontmoeting maakt alles mooierMeierijstadBetekenisvolle activiteiten rond thema 'ontmoeting' via buddiesontmoeting
Ouderenkamer in de moskeeRotterdamInloop voor ouderen met migratieachtergrond in de moskeeontmoeting
Thuis in DuivendrechtDuivendrechtPersoonlijke begeleiding van tien ouderen voor duurzaam netwerkpersoonlijke begeleiding
GO-WINRotterdamVergroten zelfmanagementvaardigheden bij Marokkaanse ouderenpersoonlijke ontwikkeling
Senioren in gesprek in eigen buurtEindhovenInformatie en opdrachten per e-mail en groepsbijeenkomstenpersoonlijke ontwikkeling
Samen verbindenEnschedeGespreksgroepjes in de eigen wijkpersoonlijke ontwikkeling
Eenzaamheid? Aanbellen! ApeldoornBuurtassistenten bellen huis aan huis aan bij alle buurtgenoten om in contact te komen.signaleren
Van Begraafplaats naar Ontmoetingspark BovenbroekKampenSignaleren van eenzaamheid door gastvrouwen bij bezoekers van een begraafplaats.signaleren
Bakkie op de fietsZoetermeerSociaal makelaar gaat op bakfiets de wijken insignaleren
Signaleringsnetwerk bedrijvenHoofddorpTraining voor bedrijven die eenzaamheid willen signaleren en opvolging sociaal werksignaleren
Mobiele participatiecoachAmsterdamMobiele participatiecoach die kwetsbare ouderen actief opspoort om ondersteuning te organiseren.signaleren
Sociaal VitaalWesterwoldeBeweegprogramma voor kwetsbare thuiswonende ouderen.sport, spel en beweging; persoonlijke ontwikkeling
Sociaal VitaalStadskanaalBeweegprogramma voor kwetsbare thuiswonende ouderen.sport, spel en beweging; persoonlijke ontwikkeling
Football MemoriesVenloSamen voetbalherinneringen ophalen.sport, spel en beweging
Walking footballMaasgouwWandelvoetbal voor senioren.sport, spel en beweging
Geinoord Met En Voor ElkaarNieuwegeinActiviteiten op sportparksport, spel en beweging
Effebuurten s-HertogenboschMeermaals gezelschapsspel spelen met straat- en buurgenotensport, spel en beweging
Bewegen als ChinezenHeumenBeweegactiviteit voor seniorensport, spel en beweging
Sharing storiesMaarssen en BreukelenSpel om positieve ervaringen te delensport, spel en beweging
In beweging door kletsbenkskesLanderdWandelroute, wandelingen en gespreksonderwerpensport, spel en beweging
Oud voor mekaarHoogeveenSport en bewwegen voor 75-plusserssport, spel en beweging
In gesprek over eenzaamheidBrabant Zuid-OostOntwikkelen handvatten voor gespreksvoering met eenzame ouderen.trainingsmateriaal
SamenUit!TwenteUitstapjes voor kwetsbare ouderen, inclusief gastlessen aan ROC.zingeving

De feiten

Het overzicht toont de volgende feiten:

  • acht projecten gaan over sport, spel en beweging. Zeven projecten zijn gericht op cultuur, zes op ontmoeting. Vijf zijn gericht op signaleren, vier op maatjes;
  • het overgrote deel van de projecten is gericht op het faciliteren van ‘ontmoeting’: groepsgewijs via tafels of koffiemomenten, of via sport of cultuur; individuele ontmoeting is voorzien via maatjes, bemiddeling of een digitaal platform. In totaal gaat het om 27 projecten die nadrukkelijk ontmoetingsgericht zijn;
  • een beperkt aantal projecten is gericht op de persoonlijke, individuele ontwikkeling, begeleiding, zingeving of gespreksvoering. Het gaat hierbij om zeven projecten;
  • overige projecten zijn gericht op signalering, het realiseren van nieuw trainingsmateriaal en een meetinstrument.

 

Opvallende projecten

Veel projecten zijn lokaal waarschijnlijk aanvullend of innovatief, maar soms in vergelijkbare vorm elders al eerder uitgevoerd. Inhoudelijk vallen een paar projecten op:

  • een project waarbij een begraafplaats als plek wordt gezien om eenzaamheid te signaleren;
  • een training om bedrijven eenzaamheid bij hun klanten te leren signaleren;
  • een instrument dat de waarde van gesprekken kan bepalen;
  • trainingsmateriaal om betere gesprekken met ouderen te kunnen voeren;
  • projecten waarbij mensen wijken en buurten ingaan om actief in contact te komen met mensen.

 

Resultaten om naar uit te zien

Dit jaar zijn alle projecten in uitvoering; dat kan door de coronacrisis zomaar anders uitpakt. Volgens de planning komen in het najaar de resultaten, procesbeschrijvingen en handboeken van de projecten beschikbaar. Dat is iets om naar uit te zien: het zal interessant zijn om te leren wat wél en niet goed werkt. Ook is het nuttig om de uitkomsten later overal in ons land te gaan toepassen.

 

Wat vindt u van de projecten? Waar kijkt u naar uit? Laat uw reactie hieronder achter.

Informatie

Publicatiedatum 1 mei 2020
Laatste aanpassing 1 mei 2020
BronZonMw
Onderwerpen
interventies, onderzoek, praktijkvoorbeelden, wetenschap