Eenzaamheid toegenomen en ‘Fryslan boppe’; dit zijn de nieuwste cijfers

door | jul 3, 2021 | nieuws | 2 reacties

Elke vier jaar worden de eenzaamheidscijfers in Nederland gemeten. Sinds vorige week zijn de jongste cijfers bekend. En wat blijkt: er is gemiddeld meer eenzaamheid. Er is ook goed nieuws: laagopgeleiden hebben minder met eenzaamheid te maken. En: Friesland scoort relatief goed. Ontdek hier alle cijfers en ontwikkelingen, ook voor uw regio.

 

Meten

Het voorkomen van eenzaamheid wordt in Nederland elke vier jaar gemeten door het RIVM en de GGD in de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen. De meest recente meting vond plaats tussen 7 september 2020 en 18 december 2020. De landelijke en regionale cijfers zijn op 29 juni 2021 verschenen. De lokale cijfers worden op 9 september 2021 verwacht.

 

Landelijke cijfers: meer eenzaamheid

In 2020 geeft gemiddeld 47% van de bevolking van 18 jaar en ouder in Nederland aan eenzaam te zijn. In 2016 was dat 43%. Vorig jaar was 36% matig eenzaam (2016: 33%) en 11% ernstig eenzaam (2016: 10%).

 

Goed nieuws

Zoals blijkt uit onderstaande tabel, is de eenzaamheid bij laagopgeleiden opvallend afgenomen. Dat geldt zowel voor ‘eenzaamheid’ als ‘ernstige eenzaamheid’. Gemiddeld genomen is ernstige eenzaamheid wél toegenomen, maar voor 85-plussers en gescheiden mensen is deze licht gedaald.

Eenzaamheid20202016
85-plussers66%63%
Laagopgeleiden53%63%
Weduwen, weduwnaars63%62%
Ernstige eenzaamheid20202016
85-plussers14%15%
Laagopgeleiden14%19%
Gescheiden21%22%
Tabel 1: eenzaamheid en ernstige eenzaamheid in 2020 en 2016

 

Eenzaamheid in de regio

In onderstaand overzicht staan de cijfers voor de GGD-regio’s in 2020 en 2016. Een paar conclusies:

  • alleen in Friesland is eenzaamheid verminderd sinds 2016; in alle andere regio’s is de eenzaamheid toegenomen;
  • de meeste eenzaamheid is aanwezig in Haaglanden, Amsterdam en Rotterdam-Rijnmond;
  • de minste eenzaamheid is aanwezig in Friesland, IJsselland, Gooi en Vechtstreek, Hart voor Brabant en Drenthe;
  • de groei van eenzaamheid is het meest in: Noord- en Oost-Gelderland, Twente, Zaanstreek-Waterland, Flevoland en Amsterdam. 
  • de minste stijging is te vinden in Limburg-Noord, West-Brabant, Zeeland en Zuid-Limburg

Eenzaamheid GGD-regio20202016
GGD Amsterdam52,0%46,6%
GGD Brabant-Zuidoost45,2%43,0%
GGD Drenthe43,9%40,8%
GGD Flevoland49,5%43,6%
GGD Fryslân41,3%42,0%
GGD Gelderland-Midden45,8%42,3%
GGD Gelderland-Zuid44,8%41,6%
GGD Gooi en Vechtstreek43,2%38,8%
GGD Groningen46,6%43,2%
GGD Haaglanden53,0%48,4%
GGD Hart voor Brabant43,4%41,3%
GGD Hollands Midden44,8%41,4%
GGD Hollands Noorden44,2%40,9%
GGD IJsselland42,4%38,8%
GGD Kennemerland45,7%41,1%
GGD Limburg-Noord45,5%44,5%
GGD Noord- en Oost-Gelderland44,1%37,9%
GGD regio Utrecht45,7%40,8%
GGD Rotterdam-Rijnmond51,8%47,4%
GGD Twente46,1%40,2%
GGD West-Brabant44,5%43,4%
GGD Zaanstreek-Waterland46,7%40,8%
GGD Zeeland47,8%46,2%
GGD Zuid-Holland Zuid45,4%42,0%
GGD Zuid-Limburg49,8%47,8%
Tabel 2 Eenzaamheid per GGD-regio in 2020 en 2016

 

Ernstige eenzaamheid per regio

Tot slot ernstige eenzaamheid, zie het overzicht hieronder. Gemiddeld bedraagt deze 11%, met de volgende regionale inzichten:

  • alleen in West-Brabant en Friesland is de ernstige eenzaamheid afgenomen;
  • de meeste ernstige eenzaamheid wordt aangetroffen in Amsterdam, Rotterdam-Rijnmond, Zuid-Limburg en Haaglanden;
  • de minste ernstige eenzaamheid wordt gevonden in Friesland, Hollands Midden, Gooi en Vechtstreek, Hollands Noorden en Gelderland-Zuid;
  • de groei van ernstige eenzaamheid is het sterkst in Groningen, IJsselland, Amsterdam en Flevoland;
  • de minste groei van ernstige eenzaamheid is te vinden in Hollands Midden, Gelderland-Zuid, Hart voor Brabant, Zeeland en Utrecht.

Ernstige eenzaamheid GGD-regio20202016
GGD Amsterdam14,1%12,0%
GGD Brabant-Zuidoost10,7%10,2%
GGD Drenthe9,7%8,7%
GGD Flevoland12,7%10,7%
GGD Fryslân8,0%8,1%
GGD Gelderland-Midden10,7%9,8%
GGD Gelderland-Zuid9,4%9,2%
GGD Gooi en Vechtstreek9,2%7,8%
GGD Groningen10,8%8,2%
GGD Haaglanden13,5%12,8%
GGD Hart voor Brabant10,3%10,0%
GGD Hollands Midden9,1%9,0%
GGD Hollands Noorden9,3%8,5%
GGD IJsselland9,7%7,5%
GGD Kennemerland10,8%9,2%
GGD Limburg-Noord11,1%10,1%
GGD Noord- en Oost-Gelderland9,8%8,5%
GGD regio Utrecht9,8%9,3%
GGD Rotterdam-Rijnmond13,7%12,2%
GGD Twente10,1%8,4%
GGD West-Brabant10,4%10,6%
GGD Zaanstreek-Waterland10,2%8,8%
GGD Zeeland11,3%11,0%
GGD Zuid-Holland Zuid10,0%9,2%
GGD Zuid-Limburg13,7%12,6%
Tabel 3 Ernstige eenzaamheid per GGD-regio 2020 en 2016

 

Tot slot

Het is boeiend om te zien hoe het staat met de eenzaamheid in Nederland. Per saldo, zou ik zo zeggen, is het jammer maar begrijpelijk dat er gemiddeld meer (ernstige) eenzaamheid is. Het goede nieuws: sommige regio’s laten zien dát de cijfers omlaag kunnen; ook blijkt het mogelijk om voor sommige doelgroepen de cijfers te laten dalen. Dat biedt perspectief voor de toekomst en de lokale aanpak van eenzaamheid, die nu pas goed op gang komt in meer dan 230 gemeenten van ons land.

Hoe kijkt u naar deze cijfers? Wat gaat u er mee doen? Laat het weten in een reactie onder dit bericht.

Informatie

Publicatiedatum 3 juli 2021
Laatste aanpassing  3 juli 2021
Bron Gezondheidsmonitor Volwassenen GGD-en, CBS en RIVM
Onderwerpen Cijfers 2020

ijfers C