Er wordt gezegd dat preventie van eenzaamheid misschien wel de beste manier is om de eenzaamheidscijfers omlaag te brengen. Dat klinkt goed, maar hoe doet u dat? Het kan door vijf verschillende activiteiten, die we hier voor u toelichten.

 

Ja, preventie

Veel inzet rondom eenzaamheid is gericht op mensen die eenzaam zijn. Bijvoorbeeld door ontmoetingsactiviteiten, cursussen of individuele begeleiding. Dat is natuurlijk prachtig. Maar: voorkomen is beter dan genezen. Daarom kunt u ervoor kiezen nadrukkelijk in te zetten op preventie. Op de lange termijn kunt u er op die manier voor zorgen dat inwoners in uw gemeente in een prettiger omgeving wonen, beter toegerust zijn, en minder vaak of minder ernstige eenzaamheidgevoelens ontwikkelen.

 

Kader: van preventie tot ernstige eenzaamheid

Kennisinstituut Movisie laat op een speciale website Wegwijsaanpakeenzaamheid.nl zien hoe preventie zich verhoudt tot andere inzet rondom eenzaamheid: voor mensen met een verhoogd risico op vereenzaming en mensen die licht, matig of ernstig vereenzaamd zijn. Zie ook dit bericht met een toelichting op het instrument.

 

Vijf activiteiten

Volgens Movisie kunt u vijf soorten activiteiten inzetten voor preventie van eenzaamheid:

  • Versterken van sociale vaardigheden
  • Versterken van het sociale netwerk
  • Gastvrij maken van dorp en wijk
  • Sociaal bouwen en inrichten
  • Taboe op eenzaamheid doorbreken

 

Versterken sociale vaardigheden

Als mensen beter toegerust zijn om contact te maken en te onderhouden met andere mensen, dan kan dat veel leed voorkomen. Want is dit niet vaak de oorzaak van eenzaamheid? Trainingen, cursussen of workshops kunnen hier goed bij helpen. Het meeste resultaat kunt u verwachten als mensen op jonge leeftijd, bijvoorbeeld op de lagere school en in het voortgezet onderwijs, vaardig worden gemaakt in sociale contacten. Ouderen kunnen gebruik maken van Grip en Glanscursussen of de training ‘Vrienden maken kun je leren’.

 

Versterken van het sociale netwerk

Door mensen te helpen hun eigen netwerk te verkennen en te versterken, kan ook veel eenzaamheid voorkomen worden. Movisie wijst op de handreiking Aan de slag met sociale netwerken. Er zijn wel acht instrumenten om iemands netwerk in kaart te brengen, en nog eens 36 methoden om het netwerk te versterken.

  • Het in kaart brengen van iemands netwerk is vaak de start. Dat kan bijvoorbeeld via een groslijst, een netwerkanalyse, een netwerkcirkel en andere visuele instrumenten.
  • Het versterken van iemands netwerk kan met tientallen instrumenten, bijvoorbeeld gericht op mantelzorgers, ouderen, een wijkgerichte aanpak, eigen kracht en samenredzaamheid.

 

Gastvrij maken van dorp en wijk

Als mensen zich welkom en thuis voelen in een dorp of wijk, dan kan dat een groot verschil maken. Dat geldt vooral voor nieuwkomers, mensen in een kwetsbare positie en nieuwe leden van clubs en verenigingen. Hier verwijst Movisie naar de publicatie ‘Een buurt voor iedereen’. Belangrijk onderdelen van zo’n wijk zijn de aanwezigheid van een open houding, mogelijkheden om van betekenis te kunnen zijn, betrokkenheid, verbinding en een gevoel van veiligheid. Daarnaast blijken (sport)verenigingen vaak heel verschillend te zijn als het om ‘gastvrijheid’ gaat. Terwijl goede gastvrijheid belangrijk is om (nieuwe) leden te vinden en te binden. Sportverenigingen kunnen hun gastvrijheid versterken met de training ‘Welkom op de club’.

 

Sociaal bouwen en inrichten

Ook de woning, het woongebouw en de woonomgeving kunnen van grote betekenis zijn op het voorkomen van eenzaamheid. Dat kan bijvoorbeeld door het ontwerp van de woonomgeving, routes in de woonomgeving, de bouw van levensloopbestendige woningen en de inrichting van wooncomplexen via gemeenschappelijke ruimten en aandacht voor het ontwerp van de galerij.

 

Taboe op eenzaamheid doorbreken

Veel mensen vinden het nog steeds lastig om het woord ‘eenzaamheid’ te benoemen. Het heeft een zware lading, er ligt een taboe op. Dankzij de coronacrisis is dit waarschijnlijk iets minder geworden, vooral bij jongeren. Toch is het belangrijk om “het beestje bij de naam te noemen”: een taboe doorbreken begint daar vaak mee. Ook publiekscampagnes kunnen helpen, zoals die van VWS en #eenkleingebaar. Kijk voor meer inspiratie over lokale campagnes ook hier.

 

Reflectie

Preventie van eenzaamheid is belangrijk. Tegelijkertijd is het iets van de lange adem. Het zal niet meteen effect hebben en vraagt consistente en blijvende inzet van veel mensen en organisaties. Maar als u eenzaamheid in uw gemeente écht omlaag wilt brengen en houden…. dan zou preventie wel eens de sleutel tot succes kunnen zijn.

Bent u lokaal bezig met de aanpak van eenzaamheid via preventie? Welke ervaringen hebt u daarmee? Laat het weten in een reactie onder dit bericht.

Informatie

Publicatiedatum 8 juni 2021
Laatste aanpassing  8 juni 2021
Bron Movisie
Onderwerpen Preventie
Schrijft u zich in voor de nieuwsbrief:

Wellicht ook interessant voor u